ไหโบราณ วัดโพธิ์ชัย (2566)

 

ไหโบราณ  วัดถ้ำโพธิ์ชัย   ตั้งอยู่ที่บ้านเพิ่ม  ตำบลบ้านเพิ่ม อำเภอผาขาว จังหวัดเลย    เชื่อกันว่ามีเมื่อวันที่ 8 มกราคม 2559 ที่วัดโพธิ์ชัยบ้านเพิ่ม ต.บ้านเพิ่ม อ.ผาขาว จ.เลย มีประชาชนจำนวนมากเดินทางมากราบไหว้โบราณวัตถุหลายรายการ และกระดูกมนุษย์ที่เพิ่งถูกค้นพบจากในถ้ำบนภูใหญ่เมื่อวันที่ 30 ธันวาคมที่ผ่านมา ขณะชาวบ้านเข้าไปหาของป่า ซึ่งชาวบ้านและพระสงฆ์ได้ร่วมกันนำมาเก็บใส่ตู้ไว้ในศาลาการเปรียญ เพื่อให้ประชาชนได้กราบไหว้บูชา เป็นสิริมงคล พร้อมบริจาคเงินเข้าวัด   อ่านเพิ่มเติม>>

งานดอกฝ้ายบาน สืบสานวัฒนธรรมไทเลย (2566)

 

เลย เป็นจังหวัดเดียวของประเทศที่ปลูกฝ้ายมากเป็นอันดับ 1 ในสมัยนั้น และเพื่อเผยแพร่ชื่อเสียงของจังหวัดเลยในด้านการท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีอยู่มากมาย คือ ภูกระดึง ภูเรือ ภูหลวง ควบคู่กับการส่งเสริมเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม ขณะเดียวกันก็เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนในชนบทที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมได้ท่องเที่ยวพักผ่อน รื่นเริงสนุกสนาน โดยในช่วงฤดูหนาวถือว่าเป็นช่วงระยะเวลาที่เหมาะสมกับการจัดงานมากที่สุด เพราะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น และฝ้ายกำลังออกดอกขาวบานสะพรั่งไปทั่วจังหวัดเลย ต่อมาสภาพเศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนไป ฝ้ายซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจอันดับหนึ่งของจังหวัดเลย ขาดการเอาใจใส่ส่งเสริม เกษตรกรหันไปสนใจปลูกมะขามหวาน ข้าวโพด มะม่วงหิมพานต์ ยางพารา อ้อยและมันสำปะหลัง ซึ่งมะขามหวานได้เข้ามามีบทบาทในทางเศรษฐกิจแทนฝ้าย ในสมัยนายชีวิน สุทธิสุวรรณ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดเลย โดยได้มอบหมายให้คณะกรรมการในครั้งนั้นผลักดันให้นำชื่อมะขามหวานเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชื่องาน “งานกาชาดดอกฝ้ายบาน มะขามหวานเมืองเลย” ตั้งแต่ปี พ.ศ.2531 มาจนถึงปัจจุบัน โดยจัดต่อมาเป็นประจำทุกปี ที่สนามหน้าศาลากลางจังหวัดเลย มีการแสดงศิลปะ วัฒนธรรมท้องถิ่น ทั้งนี้ เพื่อเป็นการสืบสานและเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวจังหวัดเลย รวมทั้งส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดเลย โยงไปถึงการพัฒนาเศรษฐกิจของคนในท้องถิ่นจึงมีการแสดงสินค้าเกษตรสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์และเพื่อเป็นการส่งเสริมความรักความสามัคคีและรักหวงแหนในวัฒนธรรมพื้นบ้านอันเป็นการพัฒนาสังคมโดยผ่านกระบวนการแสดงออกร่วมกันทางสภาวัฒนธรรมจังหวัด/อำเภอ/ตำบล/เทศบาลและศูนย์วัฒนธรรม ได้ร่วมกันออกร้านในงานนี้ พร้อมทั้งจัดประกวดและสาธิตการแสดงวัฒนธรรมท้องถิ่น   อ่านเพิ่มเติม>>

ประเพณี บุญข้าวประดับดิน (2566)

ฮีตเดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน  ประเพณีเเห่งการเเสดงความกตัญญูของลูกหลานที่มีต่อบรรพบุรุษผู้ล่วงลับ   การทำบุญข้าวประดับดิน เป็นประเพณีหนึ่งในฮีตสิบสอง นิยมทำกันในวันแรม ๑๔ ค่ำ เดือนเก้า หรือที่เรียกว่า #บุญเดือนเก้า #บุญข้าวประดับดิน เป็นบุญที่ทำเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ เปรต (ชาวอีสานบางถิ่นเรียก เผต) หรือญาติมิตรที่ตายไปแล้ว ข้าวประดับดิน ได้แก่ ข้าวและอาหารคาวหวาน พร้อมหมากพลู บุหรี่ที่ห่อด้วยใบตอง กล้วย นำไปวางไว้ตามใต้ต้นไม้ แขวนไว้ตามกิ่งไม้ ตามบริเวณกำแพงวัดบ้าง หรือวางยายไว้ตามพื้นดิน เรียกว่า "ย่ายห่อข้าวน้อย" (ย่าย ภาษาอีสานหมายความว่า การวางเป็นระยะๆ) พร้อมกับเชิญวิญญาณของญาติมิตร นำภัตตาหารไปถวายแด่พระภิกษุ สามเณร แล้วอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ตาย โดยหยาดน้ำ (กรวดน้ำ) ไปให้ด้วย  อ่านเพิ่มเติม>>
 

ผ้าลายดอกฝ้ายเมืองเลย (2566)

จังหวัดเลยได้ดำเนินการลงพื้นที่สืบค้นลายผ้าที่เป็นลายดังเดิมของจังหวัดเลย  จากอำเภอต่าง ๆ ที่อยู่ในจังหวัดเลย พบลายผ้าที่เป็นลายดั้งเดิมที่เป็นลายประจำอำเภอเป็นจำนวนมาก  คณะทำงานออกแบบลายผ้าอัตลักษณ์ประจำจังหวัดเลย ประกอบด้วยภาครัฐ เอกชน รัฐวิสาหกิจ ภูมิปัญญา และปราชญ์ชาวบ้าน และประชาชน ในจังหวัดเลย ได้ร่วมกันสืบค้น และลายผ้าที่มีลักษณะเด่นจากการถักทอ สื่อถึงอัตลักษณ์ของจังหวัดเลย ไปพร้อมกับการพัฒนาและต่อยอดทุนทางวัฒนธรรมด้านการทอผ้าของจังหวัดเลย ที่มีมายาวนาน และคณะกรรมการพิจารณาลายคัดเลือกลายผ้า “ลายดอกฝ้ายเมืองเลย” เป็นลายผ้าอัตลักษณ์ ประจำจังหวัดเลย อ่านเพิ่มเติม>> 

การทอผ้าซิ่น ตีนซิ่น (2566)

นางชุ่ม  จันทะวัน ผ้าตีนซิ่น บ้านเลขที่ ๖๗ หมู่ที่ ๑๒ บ้านกำเนิดเพชร  ตำบลเมืองอำเภอเมือง จังหวัดเลย เป็นผู้ที่ทำผ้าซิ่น ของชุมชนบ้านกำเนิดเพชร หมู่ที่ 12 ตำบลเมือง อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย ซิ่น  เป็นผ้านุ่งของผู้หญิง มีลักษณะที่แตกต่างกันไปตามท้องถิ่น ทั้งขนาด การนุ่ง และลวดลายบนผืนผ้า โดยมีการสวมใส่ในประเทศไทยโดยเฉพาะทางภาคเหนือและภาคอีสานของไทย   อ่านเพิ่มเติม>>
 

บุญข้าวจี่ กินข้าวแดกงา เว้าจาภาษาเลย (2566)

บุญข้าวจี่เป็นประเพณีที่เกิดจากความสมัครสมานของชุมชนชาวบ้านจะนัดหมายกันมาทําบุญร่วมกันโดยช่วยกันปลูกผามหรือปะรํา  เตรียมไว้ใน ตอนบ่าย ครั้นเมื่อถึงรุ่งเช้าในวันต่อมาชาวบ้านจะช่วยกันจี่ข้าว หรือปิ้งข้าวและตักบาตรข้าวจี่ร่วมกัน หลังจากนั้นจะให้มีการ เทศน์นิทานชาดก เรื่องนางปุณณทาสีเป็นเสร็จพิธี บุญข้าวจี่นิยมทำในราวกลางหรือปลายเดือนสาม คือ ภายหลังการทำบุญวันมาฆบูชา ข้าวจี่ คือข้าวเหนี่ยวนึ่งให้สุกแล้วนำมาปั้นเป็นก้อนโตประมาณเท่าไข่เป็ดขนาดใหญ่หรือผลมะตูมขนาดกลาง ทาเกลือเคล้าให้ทั่วและนวดให้เหนียว แล้วเสียบไม้ย่างไฟ ถ้าไม่เสียบไม้จะย่างบนเหล็กหรือบนไม้ไผ่ผ่าซีกสานขัดกันเป็นตะแกรงห่าง ๆ ก็ได้ โดยย่างบนกองไฟที่เป็นถ่านพลิกไปพลิกมามาจนเกรียมโดยรอบ จึงเอาออกมาทาด้วยไข่ ซึ่งตีให้ไข่ขาวไข่แดง เข้ากันตีแล้วทาจนทั่วปั้นข้าว จึงเอาย่างไฟให้สุกอีกครั้งหนึ่ง บางแห่งเมื่อเอาข้าวย่างไฟเสร็จแล้ว ถอดเอาไม้ออก เอาน้ำอ้อยปึกใส่เป็นไส้ข้างในด้วย น้ำอ้อยอาจเอายัดใส่ข้างในก่อนย่างไฟก็ได้ แต่บางแห่งไม่นิยมใส่น้ำอ้อย   อ่านเพิ่มเติม>>
 

ประเพณีบุญคูนลาน (2566)

 

ประเพณีบุญคูณลาน หรือการสู่ขวัญข้าว เป็นประเพณีของชาวนาในภาคอีสาน จัดขึ้นในเดือนยี่ ตามปฏิทินอีสานของทุกปี จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่างาน "บุญเดือนยี่” ซึ่งการทำบุญคูณลานในแต่ละพื้นที่จะทำไม่พร้อมกัน ขึ้นอยู่ว่าการเก็บเกี่ยวข้าวจะเสร็จเมื่อไหร่ ชาวนาในภาคอีสานนิยมนำข้าวที่นวดแล้วกองขึ้นให้สูง จากนั้นจึงทำบุญประเพณีเพื่อเป็นสิริมงคล เรียกว่าบุญคูณลาน คำว่า "ลาน” คือสถานที่สำหรับนวดข้าว ส่วนคำว่า "คูณลาน” คือเพิ่มเข้าให้เป็นทวีคูณ หรือทำให้มากขึ้นนั่นเอง ซึ่งมีตำนานเล่าขานสืบต่อกันมาเกี่ยวกับประเพณีบุญคูณลานของชาวอีสานว่า  อ่านเพิ่มเติม>>

ประเพณีบุญบั้งไฟ (2566)

 

ประเพณีบุญบั้งไฟตามความเชื่อของชาวบ้านห้วยส้มใต้ หมู่ที่ 7 ตำบลผานกเค้า อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ประเพณีบุญบั้งไฟปรากฏอยู่ใน ตำนานเรื่องพญาคันคากและเรื่องผาแดงนางไอ่ มีการกล่าวถึงการจุดบั้งไฟเพื่อบูชาพญาแถน ตามความเชื่อของภาคอีสานโดยเฉพาะในเรื่องพญาคันคาก อ่านเพิ่มเติม>>