งานดอกฝ้ายบาน สืบสานวัฒนธรรมไทเลย (2566)

 

เลย เป็นจังหวัดเดียวของประเทศที่ปลูกฝ้ายมากเป็นอันดับ 1 ในสมัยนั้น และเพื่อเผยแพร่ชื่อเสียงของจังหวัดเลยในด้านการท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีอยู่มากมาย คือ ภูกระดึง ภูเรือ ภูหลวง ควบคู่กับการส่งเสริมเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม ขณะเดียวกันก็เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนในชนบทที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมได้ท่องเที่ยวพักผ่อน รื่นเริงสนุกสนาน โดยในช่วงฤดูหนาวถือว่าเป็นช่วงระยะเวลาที่เหมาะสมกับการจัดงานมากที่สุด เพราะเป็นช่วงที่มีอากาศหนาวเย็น และฝ้ายกำลังออกดอกขาวบานสะพรั่งไปทั่วจังหวัดเลย ต่อมาสภาพเศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนไป ฝ้ายซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจอันดับหนึ่งของจังหวัดเลย ขาดการเอาใจใส่ส่งเสริม เกษตรกรหันไปสนใจปลูกมะขามหวาน ข้าวโพด มะม่วงหิมพานต์ ยางพารา อ้อยและมันสำปะหลัง ซึ่งมะขามหวานได้เข้ามามีบทบาทในทางเศรษฐกิจแทนฝ้าย ในสมัยนายชีวิน สุทธิสุวรรณ เป็นผู้ว่าราชการจังหวัดเลย โดยได้มอบหมายให้คณะกรรมการในครั้งนั้นผลักดันให้นำชื่อมะขามหวานเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชื่องาน “งานกาชาดดอกฝ้ายบาน มะขามหวานเมืองเลย” ตั้งแต่ปี พ.ศ.2531 มาจนถึงปัจจุบัน โดยจัดต่อมาเป็นประจำทุกปี ที่สนามหน้าศาลากลางจังหวัดเลย มีการแสดงศิลปะ วัฒนธรรมท้องถิ่น ทั้งนี้ เพื่อเป็นการสืบสานและเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวจังหวัดเลย รวมทั้งส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดเลย โยงไปถึงการพัฒนาเศรษฐกิจของคนในท้องถิ่นจึงมีการแสดงสินค้าเกษตรสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์และเพื่อเป็นการส่งเสริมความรักความสามัคคีและรักหวงแหนในวัฒนธรรมพื้นบ้านอันเป็นการพัฒนาสังคมโดยผ่านกระบวนการแสดงออกร่วมกันทางสภาวัฒนธรรมจังหวัด/อำเภอ/ตำบล/เทศบาลและศูนย์วัฒนธรรม ได้ร่วมกันออกร้านในงานนี้ พร้อมทั้งจัดประกวดและสาธิตการแสดงวัฒนธรรมท้องถิ่น   อ่านเพิ่มเติม>>

วนอุทยานภูบ่อบิด (2566)

เล่ากันว่า... แต่ก่อนบนภูนั้น ภายในถ้ำกว้างขวางเวิ้งว้างกว่านั้นด้วยมีเขตของพวก "บังบด" หรือ พวก ภูมิเทวดา ดูแลรักษาอยู่ด้วย มีสมบัติภายในถ้ำมากมายมหาศาลเป็นสมบัติของ "เทวดา" ผู้มีศีลธรรม มีจิตบริสุทธิ์ ได้ปล่อยทิ้งไว้ให้เป็นทรัพย์สมบัติของส่วนกลาง ให้มนุษย์นำมากราบไหว้หรือมีสิทธิ์นำไปใช้สอยได้ ส่วนที่ให้นำมากราบไหว้บูชา คือ พระพุทธรูปทองคำ พระพุทธรูปเงิน นาก ขนาดต่างๆ อันแสดงถึงความเลื่อมใสศรัทธาอย่างสูงสุดของคนในสมัยโบราณ จึงได้จัดสร้างพระพุทธรูปด้วยวัสดุมีค่าไว้สักการะบูชา ส่วนที่ให้นำไปใช้สอยก็เป็นพวกสร้อยสนิมพิมพาภรณ์ แก้วแหวนเงินทอง เช่น สร้อยตัว สร้อยคอ สร้อยสังวาล กำไลแขน กำไลข้อมือ เข็มขัด ทอง นาก สิ่งเหล่านี้กองทิ้งอยู่บนแท่นหินภายในถ้ำอย่าง ระเกะระกะ เป็นที่อนุญาตกันว่า เมื่อเข้าไปในเขตถ้ำอันเป็นที่ศักดิ์สิทธิ์ด้วยเป็นเขตของเทวดาแล้ว ทุกคนจะสามารถนำพระพุทธรูป หรือเครื่องประดับเหล่านั้นติดตัวออกมาได้ 1 กำมือเต็ม ๆ จะเป็นสร้อยตัว สร้อยคอ เข็มขัด จี้ สร้อยปะวะหล่ำ กำไล อย่างใดก็ตามสิ่งเดียวหรือหลายสิ่ง อนุญาตให้นำออกมาได้คนละ 1 กำมือ เมื่อนำมาใช้เสร็จธุระแล้ว ก็ให้นำกลับขึ้นไปคืนยังสถานที่เดิมที่ตนไปขอยืมมา ไม่ทราบว่าจะเป็นเพราะเหตุใด เพื่อเป็นการแสดงความเคารพสถานที่อันศักดิ์สิทธิ์จึงต้องให้แสดงความบริสุทธิ์กายเช่นนั้น อ่านเพิ่มเติม>>
 

พจนานุกรม ภาษาถิ่น ไทเลย - กลาง (2566)

หนังสือ "พจนานุกรมภาษาถิ่นไทเลย-กลาง" เป็นผลงานการค้นคว้าทางวิชาการและวัฒนธรรมภาคอีสาน ด้านความรู้เกี่ยวกับวรรณกรรม ภาษา ขนบธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมภาคอีสาน ของ นายสาร สาระทัศนานันท์ เพื่อเผยแพร่และประกอบการนำเสนอสถาบันหรือองค์กรต่างๆ ด้านการศึกษา ต่อมาบุตรของนายสาร สาระทัศนานันท์ ได้ทำการศึกษาผลงานต่างๆ และได้เขียนหนังสือเชิงวิเคราะห์ผลงานการเขียนของคุณพ่อเพื่อสืบทอด ขยายผล ต่อยอด องค์ความรู้ คุณค่าที่ได้จากผลงาน เห็นว่าหนังสือเล่มนี้มีคุณค่ามาก เพราะคนรุ่นหลังที่เป็นคนไทเลย มักจะลืมคำที่เป็นภาษาถิ่นไทเลยดั้งเดิมไปและจัดพิมพ์ขึ้นใหม่ เนื่องจากฉบับเดิมมีสภาพเก่าชำรุด โดยคงเนื้อหาเดิมไว้ครบถ้วน ไม่มีการแก้ไขหรือเพิ่มเติมแต่อย่างใด เพื่อเผยแพร่ แจกจ่ายเป็นกุศลทานให้แก่ญาติพี่น้อง ผู้ที่เคารพนับถือ เพื่อนสนิมมิตรสหาย บุคคลทั่วไปและสถาบันการศึกษาต่าง ๆ ได้อ่านและศึกษา เสริมความรู้ให้แก่ตนเอง หรือช่วยเผยแพร่ต่อไปอีก ประการสำคัญเพื่อเป็นการอนุรักษ์ภาษาถิ่นไทเลย  อ่านเพิ่มเติม>>
 

ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” จังหวัดเลย (2566)

 

ตามที่กระทรวงศึกษาธิการ ได้รับพระราชทานราชานุญาตจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้จัดตั้งขึ้นตามโครงการจัดตั้ง

ห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเพื่อสนองแนวทางพระราชดำริ ในการส่งเสริมการศึกษาสำหรับประชาชนที่ได้ทรง แสดงในโอกาสต่าง ๆ ในโอกาสที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณเสด็จเป็นองค์ประธาน ในการประชุมสมัชชาสากลว่าด้วยการศึกษาผู้ใหญ่  เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2533 ได้ทรงพระราชทานลายพระหัตถ์ เชิญชวนให้ และในบทพระราชนิพนธ์เรื่อง “ห้องสมุดในทัศนะของข้าพเจ้า” ได้ทรงกล่าวว่า“...ความรู้ของมนุษย์เป็นมรดกที่ตกทอดกันมาแต่โบราณ   เมื่อมีการประดิษฐ์คิดค้นอักษรขึ้นผู้มีความรู้ก็ได้บันทึกความรู้ของสิ่งที่ตนค้นพบเป็นการจารึกหรือเป็นหนังสือ ทำให้บุคคลอื่นในสมัยเดียวกัน  หรืออนุชนรุ่นหลังได้มีโอกาสศึกษาทราบถึง เรื่องนั้น   และได้ ใช้ความรู้เก่า ๆ เป็นพื้นฐานที่จะหาประสบการณ์คิดค้นสิ่งใหม่ ๆ ที่เป็นความก้าวหน้า เป็นความเจริญสืบต่อไป...  อ่านเพิ่มเติม>>

กลุ่มทอผ้าไทเลย (บ้านก้างปลา) (2566)

กลุ่มทอผ้าไทเลย (บ้านก้างปลา) ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2524 โดยหมู่บ้านได้รับการ

คัดเลือกให้เป็น“หมู่บ้านแผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง” โดยได้มีการส่งเสริมให้ชุมชนทอผ้าขึ้นใช้เอง ต่อมากรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ก็ได้เข้ามาสนับสนุนให้มีการรวมตัวจัดตั้งกลุ่มทอผ้าขึ้น โดยมีนางแตงอ่อน บุตรดีสุวรรณ เป็นประธานกลุ่มเพราะเป็นผู้มีบทบาทริเริ่มและมีฝีมือในการทอและประยุกต์ลายผ้ามีสมาชิกจำนวน 10 คน ปัจจุบันกลุ่มทอผ้าพื้นเมืองบ้านก้างปลาหมู่ที่ 9 มีนางฉลาด เสาวนนท์ เป็นประธานกลุ่ม ที่ทำการกลุ่มเลขที่ 177 หมู่ที่ 9 บ้านก้างปลา ตำบลชัยพฤกษ์ อำเภอเมือง จังหวัดเลย อ่านเพิ่มเติม>>

 

ประเพณี บุญข้าวประดับดิน (2566)

ฮีตเดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน  ประเพณีเเห่งการเเสดงความกตัญญูของลูกหลานที่มีต่อบรรพบุรุษผู้ล่วงลับ   การทำบุญข้าวประดับดิน เป็นประเพณีหนึ่งในฮีตสิบสอง นิยมทำกันในวันแรม ๑๔ ค่ำ เดือนเก้า หรือที่เรียกว่า #บุญเดือนเก้า #บุญข้าวประดับดิน เป็นบุญที่ทำเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ เปรต (ชาวอีสานบางถิ่นเรียก เผต) หรือญาติมิตรที่ตายไปแล้ว ข้าวประดับดิน ได้แก่ ข้าวและอาหารคาวหวาน พร้อมหมากพลู บุหรี่ที่ห่อด้วยใบตอง กล้วย นำไปวางไว้ตามใต้ต้นไม้ แขวนไว้ตามกิ่งไม้ ตามบริเวณกำแพงวัดบ้าง หรือวางยายไว้ตามพื้นดิน เรียกว่า "ย่ายห่อข้าวน้อย" (ย่าย ภาษาอีสานหมายความว่า การวางเป็นระยะๆ) พร้อมกับเชิญวิญญาณของญาติมิตร นำภัตตาหารไปถวายแด่พระภิกษุ สามเณร แล้วอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้ตาย โดยหยาดน้ำ (กรวดน้ำ) ไปให้ด้วย  อ่านเพิ่มเติม>>
 

ภูผาผึ้งห้วยม่วง (2566)

 

ภูผาผึ้งห้วยม่วง  มีลักษณะหน้าผาหินปูนและเป็นป่าธรรมชาติของชาวบ้านห้วยม่วง  ตำบลนาดินดำ  อำเภอเมืองเลย  จังหวัดเลย  ต่อมา ปี พ.ศ 2564  มีกลุ่มอนุรักษ์ธรรมชาติ  ซึ่งเป็นประชาชน  เป็นลูกเป็นหลานชาวบ้านห้วยม่วง  ได้เข้ามาพัฒนา บุกเบิกให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ  ซึ่งมีตาแว่นผู้ดูแลสถานที่ท่องเที่ยวภูบ่อบิด  และคุณหมอเทห์ (คุณหมอ รพสต.เจริญสุข  ตำบลนาดินดำ)  และมีหน่วยงานราชการ  เทศบาลตำบลนาดินดำ  องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  การท่องเที่ยวจังหวัดเลย  ให้การสนับสนุนช่วยเหลือ  ปรับปรุงพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สวยงาม  และมีหน่วยงานราชการสนับสนุนนำผู้ที่ดูแลภูผาผึ้ง  เข้าศึกษาดูงาน และผ่านการอบรมการเป็นไกด์นำเที่ยว  เพื่อให้ผ่านการอบรมและจะได้นำความรู้มาพัฒนาปรับใช้กับสถานที่ท่องเที่ยวภูผาผึ้ง  อ่านเพิ่มเติม>>

นิยมพยากรณ์ (2566)

นางนิยม  คลังกลาง  (นิยมพยากรณ์)  เป็นผู้มีความรู้ความสามารถ  มีความเชี่ยวชาญ ภูมิปัญญาเกี่ยวกับความเชื่อและศาสนา  อาชีพเฉพาะทาง  โหราศาสตร์ หมอดูลายมือ ดูฤกษ์ยาม ประสบการณ์ 40 ปี

เป็นผู้ที่มีชื่อเสียงทางด้านหมอดูลายมือ  โดยนางนิยม  คลังกลาง  ได้รับความรู้การดูหมดดูลายมือ  จากรุ่นหนึ่งสู่รุ่นหนึ่ง  จนนางนิยม  คลังกลาง  ได้ประกอบอาชีพหมอดูลายมือมาจนถึงปัจจุบัน  มีประชาชนทั่วไปทั้งต่างหมู่บ้าน  ต่างอำเภอไปดูดวงกับนางนิยม  คลังกลาง  โดยประชาชนที่ไป  จะต้องเตรียมขัน 5 (คือเทียน 5 คู่ และดอกไม้ 5 คู่)  อ่านเพิ่มเติม>>